fbpx

Devijacija nosa – simptomi, kako prepoznati, lečenje

Devijacija nosa

Pored estetske, nos ima i veoma važnu funkcionalnu ulogu jer učestvuje u disanju i služi kao zaštitni organ za donje respiratorne puteve. Nos obezbeđuje pravilno i ritmično disanje, njegova sluzokoža osigurava zagrevanje i hlađenje, vlaženje i flitriranje udahnutog vazduha, a u njemu je smešteno i čulo mirisa. Važna je i njegova refleksna funkcija (uticaj na disajnu muskulaturu, lokalna sekrecija, kijanje), kao i uloga koju ostvaruje u fonaciji, odnosno govoru. Promene u strukturi povlače poremećaj svih ovih funkcija.

Nosna šupljina podeljena je nosnom pregradom (septum nosa) na dva dela. Nosna devijacija (iskrivljenje pregrade) ili deformacija septuma u vidu izbočenja mogu dovesti do disajnih problema, a u ređim slučajevima i do pojave glavobolje, upale sinusa i drugih neprijatnih simptoma.

Šta je devijacija nosa?

Devijacija septuma nosa (nosne pregrade) je poremećaj ove koštano-hrskavičave strukture koja se najčešće manifestuje kao devijacija (značenje ove reči je iskrivljenje). Ova promena u obliku septuma dovodi do poremećaja mehaničke ravnoteže nosa koja često povlači i druge lokalne (zadebljanje ili istanjenje sluznice, krvarenja, infekcije) i udaljene simptome (upale grla, uha i sinusa, poremećaje disanja).

Kako nastaje devijacija nosa?

Tačan uzrok nastanka devijacije septuma nosa nije do kraja razjašnjen. Postoji više teorija koje objašnjavaju zašto je ova pojava toliko rasprostranjena u ljudskoj populaciji. Jedna teorija ističe značaj promena u razvoju ljudske lobanje tokom evolutivnog prilagođavanja na uspravan hod, i ova teorija najbolje objašnjava činjenicu da je kod više 90% populacija prisutna manja ili veća devijacija.

Drugo mišljenje u prvi plan stavlja značaj fetalnog razvoja, odnosno bolest majke, deficit ishrane i stres tokom trudnoće. Ovde se ubrajaju i unutrašnji i spoljašnji faktori koji uzrokuju da septum raste brže od okolnih tkiva nosa, pa se zbog toga iskrivi. Što se genetske osnove tiče, devijacija septuma se ne nasleđuje kao takva, već se nasleđuju određeni faktori koji omogućuju njen nastanak.

U spoljne faktore koji uzrokuju devijaciju nosa ubrajaju se lokalna oboljenja, poremećaj zuba, loše navike (sisanje prstiju kod dece), povrede  u saobraćaju, tuči ili sportu. Porođaj takođe predstavlja rizik po nastanak traume nosa. Po mišljenju rinologa, najveći broj devijacija uzrokovan je povredom.

Video: Kako izgleda devijacija nosnog septuma slikovito je opisano na sledećem video snimku, koga preporučujemo da pogledate.

Video opis (youtube): Šta znači devijacija nosa, koji su uzroci devijacije septuma, koji tipovi deformacije septuma postoje, koji su klinički simptomi devijacije nosne pregrade i kako se ona leči.

Tipovi devijacije septuma nosa

Deformiteti nosne pregrade mogu se javiti na hrskavičavom ili koštanom delu i najčešće su kombinovani. Najizrazitije devijacije su u prednjem delu, kada postoji kvadratna hrskavica i tada se radi o subluksaciji (delimično iščašenje) septuma. Velike probleme u disanju stvara i prisustvo jednostrano iskrivljene baze kvadratne hrskavice, pogotovo ako je taj deo hrskavice srastao sa donjom nosnom školjkom.

Devijacije septuma se dele po: vremenu nastanka i obliku.

Po vremenu kada nastaju, deformacija nosa može biti urođena ili stečena.

Kod dece stečena devijacija nosa može nastati vrlo rano, već u prvim godinama života kada je dete izloženo čestim padovima i mogućim povredama nosa, a može nastati i kao porođajna povreda. Stečena devijacija nazalnog septuma može nastati i zbog bolesti, ali ređe.

Prema obliku, devijacija nosne pregrade može biti u obliku latiničnog slova „S“, a često se viđa i deformacija u obliku grebena, trna (koštane spine na zadnjem delu septuma), neravnine i zadebljanja.

Tip devijacije nosa - Normalni, tip C i tip S
Tip devijacije nosa – Normalni, tip C i tip S

 

Kako prepoznati devijaciju nosa?

Devijacija septuma se može prepoznati i u najranijim godinama i to po estetskom deformitetu nosa (nos je iskrivljen na jednu ili drugu stranu). Dete otežano i glasno diše, hrče i teže uzima hranu, poneka je upadljivo razdražljivo.

Kako prepoznati devijaciju nosa?
Kako prepoznati devijaciju nosa?

Problemi koje devijacija nosa izaziva prepoznaju se po različitim simptomima, koji ne odgovaraju uvek u potpunosti lokalnom nalazu. Simptomi i znaci koji prate lokalnu opstrukciju kod devijacije septuma koja se dugo ne leče može da izazove čitav niz patoloških poremećaja na okolnim, ali u na udaljenim strukturama i organima.

Simptomi devijacije nosne pregrade

Male devijacije nosa po pravilu ne izazivaju simptome i prolaze neopaženo ako nisu udružene sa deformitetom nosne piramide. Klinički značajnom devijacijom smatra se samo ona koja remeti normalno disanje ili izaziva druge smetnje, kao što su osećaj pritiska u predelu lica i bol u predelu sinusa i lica.

Bol nastaje kao posledica nadražaja sluznice sinusa (efekat vakuuma zbog poremećene ventilacije sinusa) i/ili zbog ogoljavanja receptora za bol u predelu koštanog trna na zadnjem delu septuma. Dalje, nastaje pojačana aktivnost sluznih žlezda praćena jačom sekrecijom iz nosa u ždrelo, što se može komplikovati zatvaranjem Eustahijeve tube i promenom pritiska u srednjem uhu (ponekad se vide upadljivi podočnjaci).

Lokalni nalaz, uz postojanje vidne devijacije uključuje i kompenzatorno zadebljanje sluzokože septuma i nosnih školjki, što se često manifestuje kroz sledeće simptome:

  1. Otežano disanje na nos: problem je izraženiji tokom sezone prehlade ili alergija kada je dodatno izraženo često kijanje i glasno disanje
  2. Osećaj zapušenosti nosa i glavobolja: povećan pritisak dovodi do glavobolja, bola u predelu korena nosa, čela i ispod očiju
  3. Poremećaj čula mirisa: ovo je naročito izraženo tokom dugotrajne nelečene devijacije
  4. Krvarenje iz nosa: sušenje sluznice nosa dovodi do povređivanja kapilara
  5. Udaljeni simptomi su često vodeći kod devijacije nosa i oni obuhvataju:
  6. Oslabljen sluh sa šumom u ušima (tinitus)
  7. Hronične upale srednjeg uha i sinusa
  8. Hronični bronhitis (kao posledica dugogodišnjeg otežanog disanja kroz usta)
  9. Infekcije disajnih puteva
  10. Hrkanje i prekidi sna: ako postoji opstruktivna apneja tokom sna, ona može dovesti do povišenja arterijskog pritiska, srčanih aritmija, glavobolja, nesanice, depresije (operacija nosa može biti sredstvo u borbi protiv izraženog hrkanja).

Dijagnostika

Za postavljanje dijagnostike devijacije nosnog septuma obično je dovoljna prednja rinoskopija, odnosno vizuelni pregled nosnih hodnika, uz eventualno korišćenje endkoskopa (endorinoskopija). U nejasnim slučajevima može da se koristi i metoda merenja pritiska u nosu (rinomanometrija).

Pregled septuma nosa pomoću nosnog spekuluma
Vizuelni pregled nosnih hodnika (rinoskopija) je najpozudaniji način za dijagnostikovanje devijacije nosne pregrade

 

Lečenje

Medikamentna terapija obično nije dovoljna, naročito ako se koriste samo vazokonstriktorne kapi za nos, koje samo privremeno olakšavaju disanje, ali dugoročno pogoršavaju stanje. Jedini lekovi koji mogu biti od koristi su antihistaminici i kortikosteroidni sprejevi za nos, ali i njihov terapijski učinak je ograničen jer leče simptom a ne oboljenje, pa operativno lečenje često ostaje jedina opcija.

Devijaciju nosa treba rešiti (ispraviti) hirurški. Procedura izbora je septoplastika, i ona podrazumeva odstranjenje deformisanog dela pregrade. Zahvat nije uvek neophodan, ali ako postoje simptomi kao što su česti sinuzitisi, glavobolje, sekrecija iz nosa ili Eustahijeve tube i hronične upale, onda se zahvat preduzima bez obzira na uzrast (idealno ne pre 17. godine života, kada se završava rast i razvoj nosa).

Pitanja i odgovori

Da li postoje stanja koja daju slične simptome kao devijacija nosa?

Da, slične tegobe mogu dati alergija, sekret u nosu, polipi ili tumori, strana tela u nosu ili oboljenja sluznice nosa, kao i promene u gornjem delu ždrela.

Postoji li nekakva posebna priprema za septoplastiku?

U sklopu priprema za operativni zahvat, mesec dana pre planirane procedure treba izbegavati pušenje, napitke na bazi kofeina i alkoholna pića. Barem dve nedelje pre operacije ne bi trebalo da uzimate aspirin, ibuprofen i vitamin E.

Kako se leči devijacija nosa?

Devijacija nosa iziskuje operativno lečenje. Operaciju devijacije nosne pregrade izvodi hirurg specijalista otorinolaringologije ili plastične i estetske hirurgije. Za dobre rezultate intervencije od presudnog značaja su iskustvo i umeće rinohirurga, odnosno rinoplastičara.

Šta dalje?

Devijacije nosa su veoma česte u ljudskoj populaciji i većina ne izaziva simptome zbog kojih bi septoplastika bila neophodna. Procentima rečeno, operiše se između 10 i 20 odsto svih devijacija nosa.

Kada je operacija devijacije nosa jedino rešenje, postarajte se da je izvodi najbolji hirurg u sertifikovanoj ustanovi, kao što je Klinika za plastičnu i estetsku hirurgiju. Kontaktirajte nas i zakažite pregled kod profesora Jovanovića, jednog od vodećih specijalista za plastičnu i estetsku hirurgiju u Srbiji i regionu.

Podelite ovu stranicu
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on reddit
Share on tumblr
Share on delicious
Share on stumbleupon
Share on email
Close Menu